Przejdź do treści
Jan Paweł II 18 rocznieca śmierci
Jan Paweł II Wielki
Przejdź do stopki

Andrzej Małkowski

Treść


Andrzej Małkowski

Harcmistrz dh. Andrzej Małkowski urodził się 31 października 1888 roku w miejscowości Trębki, koło Kutna w rodzinie o zakorzenionych tradycjach patriotycznych. Uczęszczał do szkół w zaborze rosyjskim (Warszawa) oraz w zaborze austriackim (Tarnów, Kraków oraz Lwów). W czasie nauki w Krakowie zakłada wśród młodzieży organizację abstynencką “Młodzież”, skupiającą tutejszych uczniów. Po ukończeniu szkoły średniej i złożeniu egzaminu dojrzałości w 1906 roku, w VI Szkole Realnej dwa lata później podejmuje studia we Lwowie na wydziale Budowy Maszyn tutejszej Politechniki. W roku 1910 przenosi się na Uniwersytet Jana Kazimierza, lecz studiów nie kończy. Był jednak człowiekiem chłonnym wiedzy, czego dowodem jest chociażby znajomość kilku języków obcych, jak i obyczajów i tradycji panujących w tych krajach. Ponadto uczestniczy aktywnie w kilku organizacjach, między innymi jako członek Zarządu Głównego “Eleuterii” federacji skupiającej związki abstynenckie, a także należał do “Sokoła” oraz organizacji młodzieżowo-niepodległościowej “Zarzewie” w którym to ukończył kurs oficerski. Właśnie, w tej ostatniej organizacji po raz pierwszy spotkał się ze skautingiem, którego później stanie się gorącym propagatorem jak i jednym z głównych jego twórców na ziemiach polskich. Podczas jednego ze spotkań “Zarzewia” (na które prawdopodobnie się spóźnił) dostał za karę do przetłumaczenia książkę gen. R. Baden-Powella pt. “Skauting dla chłopców” (tytuł polski). Książka ta zafascynowała Andrzeja Małkowskiego do tego stopnie, że od razu zabrał się do pracy nad przeniesieniem jej treści na grunt tutejszej młodzieży. W roku 1911 kieruje pierwszym kursem skautowym we Lwowie gdzie przedstawia opracowaną przez siebie pracę o skautingu, a następnie wydaje ją w okresie wiosenno-letnim pt: “Skauting jako system wychowania młodzieży”. W jesieni tegoż samego roku wydaje pismo “Skaut”, które cieszy sie ogromnym zainteresowaniem wśród młodzieży.

W następnym roku wyjeżdża do Anglii aby poznać lepiej działanie organizacji skautowej, jednak po powrocie zostaje odsunięty od pracy w Naczelnej Komendzie Skautowej. W 1913 r. organizuje wyjazd na III Zlot Skautów w Birmingham w Anglii, podczas którego pomimo protestów państw zaborczych nad obozem polskim powiewa flaga z białym orłem oraz używano oficjalnie nazwy “Polska”, choć nie istniała na żadnej ówczesnej mapie. Postać Andrzeja Małkowskiego jak i jego poświecenie dla propagowanie ruchu skautowego zostaje dostrzeżone przez samego Roberta Baden-Powella, który nadaje mu skautowy medal “Za zasługi.

Tego samego roku bierze też ślub w Zakopanym z Olgą Drahonowską - również prekursorką ruchu skautowego wśród młodzieży żeńskiej – udzielony ks. Kazimierza Lutosławskiego.

W następnym roku, 1914 wybuchła I wojna światowa, Małkowski zaciąga się do Legionów Polskich w szeregach których to bierze udział w walkach. Jednak chęć co raz większego podporządkowania sobie Legionów przez dowództwo Austro-Węgierskie powoduje jego wystąpienie z wojska w 1915 r. i udanie się do Zakopanego gdzie tworzy wojskowy odział zbrojny przy pomocy którego chciano powołać Rzeczpospolitą Podhalańską. Zagrożony wykryciem przez władze austriackiego wymyka sie im wraz z Olgą, przedostając się na zachód Europy, a stamtąd do Ameryki. W Stanach Zjednoczonych przez rok czasu, do września 1916 roku pełnił funkcję skautmistrza związkowego w Związku Sokołów Polskich. Próbuje również z pośród młodzieży polskiego pochodzenia utworzyć Legion Polski do walki z zaborcą Niemieckim, jednak z braku odzewu ze strony związku porzuca ten plan i udaje się do Kanady gdzie pod koniec 1916 roku wstępuje do wojska. Z początkiem roku 1917 zostaje przyjęty wraz z innymi ochotnikami do Wojskowej Szkoły Piechoty w Toronto, a po jej ukończeniu walczy w szeregach armii kanadyjskiej jako jej oficer na polach walki we Francji. W listopadzie 1918 roku zostaje przeniesiony do Polskiej Armii we Francji, którą od października dowodził gen. Józef Haller. Wkrótce Andrzej Małkowski otrzymuje rozkaz udania się do południowej Rosji - ogarniętej już bolszewicką rewolucją - w celu dalszego tworzenia oddziałów polskich stacjonujących już tam pod dowództwem gen. Żeligowskiego.

W czasie rejsu do portu w Odessie, okręt wpływa na minę i ulega zatonięciu. Wśród ocalonych rozbitków nie ma por. Andrzeja Małkowskiego. Ciało jego, spowite w mundur polskiego oficera spoczęło zapewne 15 stycznia 1919 roku na dnie morza wraz z okrętem.

Witold Adamski


 

42559